Terug in de tijd

Vorige week vrijdag, 3 maart 2006, ben ik in de archieven van Agen gedoken. Mijn missie was: het vinden van relevante, historische stukken over Teychounat. Het bleek geen enorme uitdaging om het gebouw van de archieven te vinden, want ik had van internet het adres en de openingstijden al geprint meegenomen. Tom (de bekende navigator), hielp mij weer eens feilloos en dus was ik snel op de plaats van bestemming. Een mooi gebouw, waarin de oudste geschreven stukken van de Lot-et-Garonne bewaard worden. Voor de link, klik op 'links' in het menu linksboven.

Het gebouw van de 'Archives Départementales de Lot-et-Garonne' in Agen

Eerst volgt dan het ritueel van inschrijven. "Met welke reden bezoekt u het archief?" Euhhhh...., omdat ik geinteresseerd ben in de geschiedenis van het huis dat ik gekocht heb...? Zij vonden het een valide reden en na enige administratieve handelingen mocht ik de leeszaal betreden. Deze zaal ziet eruit als een oude bibliotheek, met een hele grote tafel met 12 zitplaatsen in het midden. De kamer is prachtig, maar het is niet de bedoeling dat je zelf een van de boeken uit de kasten haalt. Bovendien staan de meeste boeken helemaal niet in deze kamer, maar achter slot en grendel elders in het gebouw.

Mijn zoektocht terplekke startte met het zoeken op de kadastrale kaarten van Saint Hilaire de Lusignan, het plaatsje waar Teychounat ligt. Al gauw bleek dat er twee kaarten zijn in het 'cadastre napoleonien', namelijk een uit 1810 en een uit 1846. Aan de hand van de kadastrale nummers op de kaarten (ik moest dus eerst even Teychounat localiseren) kun je weer verder zoeken in de boeken waarin de eigenaren geregistreerd staan. Deze boeken moet je aanvragen en moeten uit de andere ruimtes gehaald worden door een van de medewerkers. Dit wordt alleen op gezette tijden uitgevoerd, dus soms moet je even wachten. Meestal niet lang, want bijna ieder half uur wordt er een zoektocht gestart.

Een medewerkster was zo vriendelijk mij erop te wijzen dat ik, behalve de printjes die ik al gemaakt had, ook de bestanden op CD mee kon krijgen. Hieronder zien jullie de kadastrale kaarten zoals ik deze gevonden heb.

De kadastrale kaart van Saint Hilaire de Lusignan van 1810. Teychounat werd toen nog gespeld als 'Taychounat' en ligt net even rechts van het midden op de bovenste helft van de kaart. Bron/source: Archives Départementales de Lot-et-Garonne

De kadastrale kaart van Saint Hilaire de Lusignan van 1846. Teychounat ligt in de uiterste rechterbovenhoek. Bron/source: Archives Départementales de Lot-et-Garonne

Aan de hand van de gegevens op de kaarten (de sectie- en kavelnummers) ben ik verder gaan zoeken naar de gegevens van de vroegere eigenaren. Hiervoor werden meerdere stoffige maar prachtige boeken uit de gelederen van het gebouw gehaald die ik in mocht kijken. Je mag zelfs foto's maken, als je maar geen flits gebruikt!

Een kadastraal register uit 1846. Bron/source: Archives Départementales de Lot-et-Garonne

Op deze pagina zie je dat Teychounat voor 1836 toebehoorde aan een heer (??) Mandiberon en in 1836 overgeschreven is op naam van een graaf: Grave Jean Louis 3e, prorietaire a Montauban. Bron/source: Archives Départementales de Lot-et-Garonne

Op de foto hierboven, in de kolommen, staat ook nog waardevolle informatie. Onder de kolom 'Indication', in de subkolom 'De la nature de la propriété' staat tot welke categorie het perceel behoorde. De percelen die wij hebben aangekocht zijn in de verschillende boeken gekwalificeerd als 'maison' (huis), 'jardin' (tuin), 'friche' (braakland), 'bois taillis' (kreupelhout), 'pature' (voedselvoorziening voor mensen of dieren), 'étable grange et hangar' (stal schuur en hangaar), 'terre' (stuk land), 'pré' (kleine weide), 'vigne' (wijgaard). Ook de 'pigeonnier' (duiventil/duiventoren) en de voormalige 'four' (oven) komen voor in de boeken uit 1846.

In de kolommen meer naar rechts, staat ook nog informatie op basis waarvan de bedragen die betaald moeten worden aan de gemeente, worden vastgesteld, 'contenance imposable' (belastbare oppervlakte). In de kolom 'revenu' (opbrengst) staat dan wat de bijdrage aan de belasting moet zijn. Ik neem aan dat dit in franse franken is aangezien de franse frank sinds 1795 (na de Franse Revulutie) tot de invoering van de euro, de nationale munteenheid was.

Tot zover even mijn zoektocht. Het vervolg moet gevonden worden door te zoeken op de namen die ik gevonden heb. Voor 1810 werden er geen kadasters bijgehouden, zo is mij verteld. Ik kom hier vast nog een keer op terug, voor nu heb ik even genoeg met mijn neus in de boeken gezeten... In ieder geval bestond Teychounat al in 1810. De vraag blijft nog wel open of er ook echt een 11e eeuws deel bestaat. Tot het tegendeel bewezen is, blijf ik erin geloven!